Hic?b Isl?m dininin q?dın? mə?sus ?üsusi ?tributu s?yılır. Bu dində tərz-təfəkkür sist?mində q?dın məfhumu örtüksüz-hic?bsız təsəvvür ?lunm?zdır. Q?dının diqqət mərkəzində ?lub ins?nl?rın nəfsi istəklərinin əs?rətində ?lm?m?sı üçün gələn il?hi q?nun q?dını q?p?m?ql? ?n? q?rşı y?d nəzərlər üzərinə pərdə çəkmiş ?lur. Cəmiyyətin h?ç z?m?n ikili düşünmədiyi və bu st?nd?rtın düny?nın istənilən buc?ğınd? öz əksini t?pdığı hic?bın ?htir?mı, hic?b h?qqınd? müsbət düşüncələr kökü t?ri?ləri ?ş?n ?zərb?yc?n ??lqının düşüncə tərzi ilə ?ynilik təşkil ?dir.

Milli dəyərlərimizə y??ın ?l?n, əslində isə millilik dəyərləri t?nım?y?n Isl?m və ?nun gətirdiyi q?dın ?tributu ?l?n b?ş örtüyü s?n ?n illə müq?yisədə cəmiyyətimizdə ?tur?q vəziyyətə gəlib. Əgər 2000-ci illərin əvvəllərində hic?blı q?dın k?çmişin q?lığı kimi nüm?yiş ?lun?r?q dövlət ?rq?nl?rınd? sı?ışdırılırdıs? bu gün ? ?rtıq istənilən dövlət ?rq?nınd? öz əqidəsinin bir hissəsi ?l?n hic?bı q?rum?ql? ç?lış? bilir. Bu göstərici özündə hic?bın ?tur?q pirinsiplər t?plusunu tərənnüm ?tməklə y?n?şı cəmiyyətində hic?b b?rəsindəki fikirlərində y?nlışlığın süqütund?n ?əbər v?rir.


?rtıq istənilən mək?nd? ?zərb?yc?nın istənilən kənd və şəhərlərində B?kıd? ?lduğu kimi hic?b örtüklü ??nıml?r? r?st gəlmək mümkündür. ?nu nəzərə ?ls?q ki, Isl?mi dəyərlərinin cəmiyyətin t?pl?şdığı ictim?i və istir?hət üçün nəzərd tutul?n ?üsusi y?rlərdə hic?blı ??nıml?rın ?vr?p?l?ş?n gənclərin q?yri ?tik hərəkətləri, Isl?m b??ımınd?n q?d?ğ? q?yul?n musiqilərin səs ?rtır?n v?sitələrlə y?yımı, bu və s?ir səbəblərin hic?blı ??nıml?rı b?lə y?rlərə gəlməyi əngəlləyir, bununl? hic?blı ??nımın imk?nl?rının məhdudl?ş?r?q diqqət çəkəndən d?h? ç?? ?lm?sı ?ydınl?şır.


Təbii ki, ??nıml?rın hic?b ?rtımı milli mənəvi dəyərlərimizin həss?s dönəm y?ş?dığı ərəfədə öz mövcudluğunu q?rum?sı ?üsusi əhəmiyyətə m?likdir. Müəyyən qədər q?d?ğ?l?rı ?dl?y?n ?zərb?yc?n q?dının? mə?sus hic?b ?ktiv həy?tın ?yrılm?z hissəsinə ç?vrilməsi üçün ülvi və p?klığını q?rum?sı q?r?usund?n inkiş?fı çətinliklər y?r?tm?y? bilməzdi. Bu günün hic?bı ?rtıq qəbul ?lun?n bir vəziyyət ?lmışdır.



Hic?blı ??nıml?rın hic?bl? b?ğlı pr?bl?mi v?rmı?


Q?yd ?tdiyimiz kimi hic?bın ?rtımı ç?vrəsini g?nişləndirməkdə d?v?m ?dərkən hic?blı g?yimə ?l?n ?htiy?cı d? ?rtırm?y? bilmir. Təbii ki, ?vr?p?nın ?zərb?yc?n? ??ımı ?l?n g?yim növlərinin hic?blı ??nımın d?şım?sı mümkünsüzlüyünü nəzərə ?ls?q g?yim hic?blı ??nım? ilk pr?bl?m ?l?r?q q?lır.


Isl?m ?limlərinin P?yğəmbərə (s) əs?sl?ndığı q?dının örtüyü h?qqınd? ?Nur? surəsinin müv?fiq ?yəsindəki ?çıql?m? b?lədir:


?Q?dın üzü-əlləri və ?y?ql?rı t?puğ? qədər istisn? ?lm?ql? bütün hissələrini y?d və ?n? n?məhrəm ?lm?y?n (?t?, q?rd?ş, əmi, d?yı, ər kimi) şə?slər istisn? ?lm?ql? bütün əks cins üzvlərindən gizləməlidir. Bədənini örtən g?yim g?niş ölçüdə hədsiz cəlb?dici ?lm?m?lıdır. G?yim q?dının bədən ölçülərini bildirəcək qədər kiçik, d?r ?lm?m?lıdır. Görünəcək həcmdə fərqli ziynət əşy?l?rı (diqqət çəkəcək qədər) t???r?q ?n? y?d ?l?n kişilərin ?lduğu cəmiyyətə q?dınl?rın çı?ışı q?d?ğ?ndır!?


Bu, Isl?m P?yğəmbərinin (s) q?dın hic?bın? ri?yəti h?qqınd? q?nunudur ki, sətir?ltı mən?sı q?dını kişi cinsinin istism?r hədəfindən uz?ql?şdırm?q, ?yni h?ld? q?p?nm?ğın mənəvi dəyərlərə ?idmətini təz?hür ?tdirir. B?lə ?l?n h?ld? g?yim hic?blı ??nıml?r? böyük bir pr?bl?m ?l?r?q q?lır. Nəzərə ?ls?q ki, ?zərb?yc?n hələ trik?t?j s?həsində h?ç bir n?liyyət göstərməyib bu istiq?mətdə pr?bl?min həllini ?zərb?yc?nın hüdudl?rınd?n kən?rd? ??t?rm?q məcburiyyətində q?lırıq.



Əs?sən Türkiyə və Suriy? (ərəb) g?yimləri.


Hic?b g?yimlərinə ?l?n ?htiy?c bəzi iş ?d?ml?rını bu işə m?r?q d?irəsini g?nişlətdi. ??rici ölkələrə ?l?n ?çıq sərhədlər Ir?n və Səduyyə ərəbist?nının bir üslublu örtük f?rm?l?rınd?n fərqli, rəng?rəng və göz ??ş?y?n Türkiyə və Suriy? dövlətlərinin ist?hs?lı ?l?n m?r?qlı hic?b g?yimlərinin ?zərb?yc?n? gətirilməsinə səbəb ?ldu. 2000-ci illərdə bunu təkcə din təəssübü çəkən dind?rl?r ?dirdisə, bu gün bu bizn?sin ?r??sınd? dur?n böyük iş ?d?ml?rı durm?d?n ?rtm?qd?dır. ?di məişət həy?tın? q?tıl?n q?dınl?rın g?yim mü?təlifliyi kimi hic?bl?n?n ??nıml?rın d? g?yim mü?təlifliyi bu bizn?sin ş??ələrini g?nişlşlətdi. ?mm? bir ?z fərqli f?rm?d??


Hic?b təkcə bədəni q?p?m?lıdırmı?


Hic?b b?y?q q?yd ?tdiyimiz m?hiyyəti özündə ?htiv? ?tməlidir. Yəni q?dının təkcə bədənini örtməməlidir, ?yni h?ld? d?r və bədən ölçülərini q?b?rd?c?q, c?zibəli və diqqətçəkici ?lm?m?lıdır. Təbii ?l?r?q bu s?d?l?n?nl?r hic?bın m?ddi mövcudluğu b??ımınd?n ?l?n ?üsusiyyətlərindəndir. Hic?b q?dını y?d b??ışl?rd?n, şəhvət ünv?nın? səbəb ?l?c?q nəzərlərdən y?yındırm?q ?üsusiyyəti d?şıdığınd?n bur?d? dəyərlər ?üsusiləşir. Cəmiyyətə çı??n ??nım ?Mən hic?bı gözəl g?yimlərlə bəzədim ki, ?n? m?r?q ?rtsın və q?dınl?r hic?b? gəlsin? məntiqi Isl?m q?nunl?rını k?bud surətdə t?pd?yır. Təbii ürf-?dətlərə əs?sən cəmiyyətdə n?rm?l q?rşıl?n?n rənglərdə hic?b p?lt?rl?rını ?lıb g?ymək Isl?m b??ımınd?n n?rm?ldır. ?mm? bu Isl?mın hic?b və m?hiyyəti h?qd? ?l?n müddə?l?rını ?şm?m?lıdır:


1. Bədən ölçüləri ?z q?l? bütünlükdə təyin ?lun?n hic?blı ??ımın g?ydiyi g?yim Isl?mı h?ç bir gözəlliyini tərənnüm ?tmir.


2. Q?dınl?r ?r?sınd? ?üsusi mər?sim üçün bəzədilən hic?b g?yimini g?yən və hic?bı təbliğ ?dı ?ltınd? gündəlik y?ş?m həy?tınd? bu g?yimlə d?l?ş?n ??nım Isl?m q?nunl?rını ?lç?ldır.


3. Qıs?, d?r və gödək ş?lv?rl?rl? köynəyin bədənin s?dəcə kiçik bir hissəsini örtən hic?blı ??nımın cəmiyyətdə, ictim?yyətdə görünməsi Isl?m q?nunl?rının əl?yhinədir.


4. P?lt?rl?rd?kı müəyyən hissələrdə p?rç?l?rın zərifliyindən bədənin rəngi s?zilən hic?b g?yimi Isl?m q?nunl?rının əl?yhinədir.


Bir ş?yi ?ydınl?şdırm?q üçün bunu söyləməyi əs?s s?yırıq ki, hər bir hic?b t???n bilməlidir ki, hic?b q?dın? v?cib ?lm?sı prinsipindən t??ılır. ?, dəb və gözəllik, cəmiyyətin ??şun? gəlib-gəlməməsi məntiqindən t??ılmır.


Əl?və ?l?r?q:


5. Hic?blı ??nımın b?y?l?rd?n istif?də ?dərək m?kiy?jl?nm?sı, bununl? d? ictim?i y?rlərdə görünməsi (cüzi b?y?q istisn? təşkil ?dir) və bu bəzək ?nun ətr?fınd? ?l?nl?rın diqqətinə səbəb ?l?c?qs? bu Isl?m q?nunl?rının ziddinədir.


6. C?zibəli ətirlərin hədsiz istif?dəsində ətr?fını cəzb ?dən ??nımın ətirlənməsi, bu ətirin təsirində ictim?yyətdə özünə q?rşı, ?üsusən əks cinsin b??ış və m?r?ğını y?r?tm?sı Isl?m prinsiplərinin ziddinədir.


7. Hic?bının ziddinə ?l?n ?l şənlikləri, mər?sim və ?d günlərinə q?pıl?n (?üsusən y?rsiz əyləncə, içki, q?dınlı-kişili ?l şənlikləri, b?y?ğı ş?u g?cələri və s?ir) q?dının hərəkətləri Isl?m? ziddir.


8. Ictim?iyyətdə y?rsiz gülüş, s?qqız və günəb???n tuml?rını üfürən q?dının d?vr?nışı Isl?m q?nunl?rının ziddidir.


9. Hətt? m?r?ql?rı ?nu t?nım?ğı, əks cinsin b??ışl?rının diqqət ?p?r?c?q dərəcədə s?yr ?lun?n hərəkətləri də Isl?m q?nunl?rının ziddinədir.


Bir məntiqi də əl?və ?dərkən bildiririk ki, q?dın b?şın? t??dığı hic?bl? Isl?m dininin d?şıyıcısı və tərənnümçüsü ?lduğu üçün ??nım F?timənin (ə) tərənnüm ?tdiyi və y?ş?tdığı bu il?hi dəyərləri öz ə?l?q və d?vr?nışl?rı ilə ?lç?ltm?m?lı və y? h?qqınd? mənfi fikirlər f?rm?l?şıdırm?m?lıdır.


Hic?b və ?nun m?hiyyəti b?rədə hər bir q?dın g?niş məlum?tl?r əldə ?tmək üçün bu məzmund? müt?liələrini d?h? ç?? g?nişlətməlidir ki, bu istiq?mətdə qüsur? y?l v?rməsin. Bu istiq?mətdə q?dın inkiş?fı zəruri və q?çılm?zdır. Ç?lış?q hic?bımızın m?hiyyətini dərk ?dərək q?p?n?q.


P. S. Bu günlər d?h? ç?? s?yr ?dilən ?cı bir ?l?yl? q?rşıl?şırıq ki, bu d? ?ilə həy?tı qurm?q m?r?ğınd?, bəzilərinin k?çmişi ə?l?qsız ?l?n, bəzisinin isə hədəfi Isl?m?, hic?b? zərbə vur?n q?dınl?rın hic?b? gəlişi ?nl?rın cəmiyyətdəki d?vr?nışl?rınd? hic?b h?qd? ikili fikir y?r?tm?ğ? ç?lışm?qdır. B?lə q?dınl?rın şə?siyyətindəki n?qisliyi göstərmək üçün hər bir hic?bı mənəvi dəyər s?y?n q?dın d?h? ç?? q?runub gözləməlidir ki, ?nl?rın v?rlıql?rınd?kı həqiqi Isl?m hic?bı ?ydın görünsün

___________

XƏBƏRİN MÜƏLLİFİ MƏN DEYİLƏM